Observatie en zelfonderzoek van de borsten

Bij onderzoeken om borstkanker te ontdekken wordt meestal gebruik gemaakt van apparaten zoals bij een mammografie of echografie. Toch is ook zelfonderzoek aanbevolen, het is gemakkelijk zelf uit te voeren maar het is belangrijk dat vrouwen hun eigen borsten goed kennen want alleen dan kan de kleinste verandering opgemerkt worden. Een zelfonderzoek moet maandelijks gebeuren, een paar dagen na het begin van de menstruatie of net na de menstruatie omdat de borsten dan minder gespannen en pijnlijk zijn. Vlak voor de menstruatie doe je beter geen zelfonderzoek omdat veel vrouwen dan meer onschuldige knobbels in de borsten hebben die zouden kunnen leiden tot vals alarm. Tijdens de borstvoeding kunt u de borsten onderzoeken als ze volledig leeg zijn. Na de menopauze hoeft u natuurlijk geen rekening meer te houden met uw cyclus, het volstaat dan om een vaste maandelijkse dag uit te kiezen voor uw zelfonderzoek. Wanneer je een hormoontherapie volgt moet u aan uw dokter vragen wanneer het een geschikt moment is om de borsten zelf te onderzoeken.

Observatie voor de spiegel

Zelfonderzoek borstenVoor een zelfonderzoek gaat u met ontbloot bovenlijf voor de spiegel staan en bekijk je de borsten aandachtig. Let vooral op eventuele veranderingen in omvang, vorm en de richting van de tepels, kijk of er geen vocht uit de tepels komt en of u geen ingetrokken tepel heeft. Let ook op de kleur en zwelling of intrekking van de huid. Ziet u een knobbel? Bekijk ook of er zwelling zichtbaar is bij de armen. Kijk goed naar de lymfeklieren, zijn deze vergroot of niet?

Een zelfcontrole doet u 3 keer in verschillende houdingen, langs de voorkant en de zijkant:

  • terwijl u de armen laat hangen langs het lichaam
  • met opgeheven armen of de handen achter het hoofd
  • met de handen in de taille of naast de borsten zodat de borstspieren aangespannen zijn

Zelfonderzoek

Zelfonderzoek doe je door het afstasten van de borsten, oppervlakkig maar ook in het dieper gelegen weefsel. Je doet dit volgens een bepaald patroon en gebruikt hiervoor de vingertoppen van de middelste 3 vingers. Een bodylotion kan helpen om de beweging wat soepelder te maken.

  • leg de rechterhand op de linkerborst boven de tepel terwijl de linkerhand langs de zij ligt
  • knijp de borst zacht samen
  • knijp steeds een beetje stevigerzodat ook onregelmatigheid die wat dieper ligt niet aan uw aandacht kan ontsnappen
  • beweeg de vingertoppen met de klok mee en bevoel op deze manier de ganse bovenkant van de borst
  • herhaal deze bewegingen aan de zijkanten en onderkant van de borst
  • maak cirkels terwijl u steeds langzaam een beetje opschuift, van de basis van de borst richting tepel

Hetzelfde onderzoek doe je ook bij uw rechterborst met de linkerhand terwijl de rechterarm langs het lichaam ligt.

Hef nu de linkerarm omhoog en leg hem op uw hoofd. De rechterhand onderzoekt de linkerborst, steeds met een cirkelvormige drukkende beweging. Herhaal dit bij de rechterborst.

Ga nu op uw rug liggen met een kussen of een opgevouwen handdoek onder de schouder van de kant die u gaat onderzoeken:

  • leg de rechterhand onder de nek zodat de rechterborst goed vrij komt te liggen waardoor hij goed kan onderzocht worden met uw vingertoppen
  • maak met uw linkerhand kleine cirkelvormige bewegingen over de rechterborst, van buiten naar binnen, richting de tepel

Herhaal deze bewegingen bij de andere borst, nadat u het kussen of de handdoek naar de andere kant hebt verplaatst. Aan het einde van dit onderzoek knijpt u licht in de tepels om te kijken of er geen vocht uit komt.

Om te ontdekken of de lymfeklieren gezwollen zijn controleert u het gebied tussen borst en oksel en de oksel zelf:

  • breng de armen beurtelings naar beneden en bevoel met de vingertoppen de oksels, zo zullen eventuele zwellingen of verhardingen niet aan uw aandacht ontsnappen
  • herhaal deze controle met beurtelings opgeheven armen

Onderzoek op dezelfde manier het gebied boven uw sleutelbeenderen. Ook daar kunt u knobbeltjes in de lymfeklieren traceren. In het begin kan het wat onwetend aanvoelen maar na een paar keer wordt het steeds gemakkelijker om te herkennen of uw borsten normaal aanvoelen of dat er afwijkingen zijn, zelfs als deze klein zijn.

Het borstweefsel voelt anders aan dan andere weefsels in uw lichaam, het voelt vaak wat korrelig of knobbelig aan, dat verschilt van vrouw tot vrouw.